HADİ GARİ OKUVERİN

Isparta ve ilçelerinde yöresel kelimeler ve deyimler hala günümüzde kullanılıyor. Özellikle kırsal kesimde yöresel lehçe sıkça kullanılıyor.

Kelimelerin ve deyimlerin çoğu, genel Akdeniz/Teke ve Ege bölgeleri ile ortak: Ve'(cümlelerin sonunu ve ile bitirmek, örneğin, gelive, gidive. Bu şeyi "yaparmısın veya yapabilirmisin anlamına geliyor. K harfi yerine g harfi. Çoğu kelimelerde K harfi yerine g kullanılır. Örneğin Garga = karga, gak = kalk, gulak = kulak, gırıldı = kırıldı Cümle sonu "yorun" veya "yon" Isparta’nın yerine göre değişir. Örneğin gidemiyorum yerine, gidemeyon/gidemeyorun, yapamiyorum yerine, edemeyon/edemeyorun. Ñ harfi, Genizden çıkarılan N ve G karışımı bir sestir. Bazen de NG/NĞ olarak öngörülür. Pek çok ağızda N veya Ğ sesine dönüşmüştür. Orhun Yazıtları'nda rastlanan çift sesli damgalardan biri; bu sesi karşılar. Örneğin: İç Anadolu’da özellikle Sivas, Yozgat, Kayseri ile Akdeniz Bölgesi'nin Göller Yöresi'nde (Isparta, Burdur) ve Antalya'da "Saňa, Baňa, Deňiz" sözcükleri. Pek çok kaynakta Tengri veya Tengiz olarak yazılan sözcükler aslında Teñri ve Teñiz şeklinde okunur. Gari/Gali kelimesi Akdeniz ve Ege bölgesinde çokca kullanılan, ve Türkiyede genel olarak o bölgelere has olarak tanılmış bir kelime. Genel olarak "artık" olarak yerine geçiyor. Örneğin, De gâri = hadi artık, hadi gâri = haydi artık, yörü gâri = ilerle artık, yetti gâri = yetti artık. Hı = evet Yaâ! = hayır Viri/vili = vay be Ne Islersin/Ne ettin = Ne yapıyorsun/Nasılsın Cızık/seyit = Koş Yünmek = yıkanmak, Genaz = galiba, Zılla = iyice, Sorut/dingel = ayakta durmak, ayakta beklemek Buymak = çok üşümek, Varıve = gidermisin,  Öte yan/öte yanne = ileri taraf, Hu yan/ hu yanne ve beri yan = bu taraf, Kabbecik = şirince niteleme sıfatı Ët/Ëtmek = yap/yapmak. (honu ëdive = şunu yapıver) Şinci = şimdi, Meh = Al Gaçıl = çekil Açcık/dımıdık/ciccik  = az Çıkla = katıksız Cincik = ufacık Ciccik = azıcık Goy = dök Gözal = güzel Tüngülmek = hoplamak, Endeyi = elindeki veya şuradaki, Ingıldatmak = hafif hareketlendirmek, Gımıldamak = hareket etmek, Neynecen = Ne yapacaksın/bosver Asılmak = çekmek, Kakdırmak = itmek, Şavkı = aydınlık, Ceyran = Elektrik Göğnek = gömlek Takke = şapka, Fanilye = Tsört, Don = Pantolon, Zini = Tepsi, Çelen = balkon Babuc/Babıç = Ayakkabı, Fistan = Etek, Taksi = Araba, Teyyare = uçak Böğrülce = Fasulye, Badilcan = Patlıcan Kelem = Lahana, Gıkkı = Yumurta, Böcük = Inek yavrusu, Böcü = Böcek Gır kedisi = Vaşak Gugumavk = Baykuş Kel = Hindi Garı = Kadın Dingel/Sorut = Dikelmek Tanı = Bakmak Haskeş - Haşhaş Kenef - tuvalet Mekke = Mısır Gıyı = kenar İn = mağara Hapaz - bir avuç (ölçü) Bunar = çeşme Gayış = Kemer Gocuk = ceket Değnek = sopa Tanglayasacana = kırılası şey Arab = siyahı birisi Asbab = elbiseler Helke = kova Ganat = merdiven Yörümek = yürümek Nişatsız = tipsiz Meymenetsiz = huysuz/pis Dene = tane Dene böğrülce aşı = kuru fasulye Güzün = sonbahar Kėri (yarından Keri, ondan Keri) = sonra Aş = yemek Daha çıkana/ihi = işte burda Batasıcana = lanet olası şey Yüzün görü = yüz üstü Buymak = üşümek Zılla = iyicene Hılt olmak = sırılsıklam Ünne = çağır Gaçıl = Çekil Dığan = tava Kenef = tuvalet Ağa = Abi Boba = Baba Emmi = Amca Ebe = Babaanne/Anneanne Imız = Ramazan Mustuk = Mustafa Satık = Sadık Alı = Alaaddin Ellez = Ilyas Cingin = kıvılcım Âmat = Ahmet Ibrêm = Ibrahim Hısım = Akraba Deyze = Teyze Üleşmek = paylaşmak Ildi/değdi = dokandı Dınga = saklambaç Âşa = Ayşe Piskevüt = bisküvi Gavur = kafir/yabancı (gavur kelimesi bazıların ağır bir kelime gelse de, Akdeniz/ege bölgesinde biraz daha hafif kullanılabilinir, yabancı veya sinsi yerine de geçebilir.