DÜZELTME HABERİ

5187 sayılı Basın Kanunu’nun 14. maddesi uyarınca, yukarıda künyesi verilen internet haberinde WETA yağış artırma projesine ve teknoloji sahibine ilişkin gerçeğe aykırı, eksik ve yöntemleri karıştıran hususlar yayımlanmıştır. Zarar gören taraf sıfatıyla, suç unsuru içermeyen ve üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmayan aşağıdaki düzeltme ve cevap yazısının; hiçbir düzeltme ve ekleme yapılmaksızın, yayınlanmasını görüş ve değerlendirmelerinize sunarız. Saygılarımızla, B. YAYIMLANMASI TALEP EDİLEN TEKZIP METNİ 18 Ağustos 2026 tarihli “Kesici sert tepki gösterdi: Eğirdir Gölü deney alanı olamaz” başlıklı haberde Eğirdir Gölü Havzası’ndaki WETA projesi, gümüş iyodürlü “bulut aşılama” ile bir tutulmuş; “kanıtlanmamış elektrik yükü”, “ABD kendi ülkesinde denemiyor” ve “bulut çalma” iddiaları gerçeğe aykırı kurulmuştur. Düzeltiriz: 1. WETA, bulut aşılama değildir. WETA yer tabanlı, kimyasalsız iyonizasyon sistemidir; uçak kullanmaz, göle veya toprağa elektrik basmaz. Korona deşarjı ile havadaki mevcut doğal bulunan aerosolleri yükler; rüzgâr bu parçacıkları buluta taşır. Amaç yoktan yağmur yaratmak değil, var olan yağmur ve kar potansiyelinin çökelme verimini artırmaktır. 2. “Havada nem yoksa yağmur yağmaz” cümlesi doğrudur ve WETA’nın zaten kendi sınırıdır bunu zaten iddia etmemektedir. Hiçbir teknoloji kuru havadan yağış üretmez. Bunu WETA’yı çürütmek için kullanmak, teknolojinin iddia etmediği şeyi reddetmektir. 1. Bir bulut, içindeki sıvı su ve buzun yalnızca küçük bir kısmını — saha anlatımında yaklaşık yüzde 9 — yağmur veya kar olarak bırakır. WETA bu düşük verimi yükseltir. Yüzde 15 civarı bir artırma, düşen payı kabaca yüzde 10–11 bandına taşır; suyun büyük kısmı hâlâ yere inmez. Sistem bulutu boşaltmaz. Örnek Kışın Davraz’da tutulan kar ilkbaharda göle ve tarıma geçer; yağmur doğrudan havzayı besler. Pilot, yağmur + kar suyu bütçesidir. 2. ⁠1. “Bilimselliği kanıtlanmamış / yalnızca laboratuvar” iddiası yanlıştır. Umman Hajar’da 2013–2018 rastgele saha deneyi International Statistical Review’de (2022) yayımlanmış, yüzde 16–18 bandında istatistiksel artış bulunmuştur. Umman bugün 13–14 istasyonluk operasyonel iyon programı yürütmekte, resmî açıklama yaklaşık yüzde 13,6 ek yağış bildirmektedir. Physical Review Letters (2020) iyonizasyon–yağış ilişkisini fizik literatürüne taşımıştır. 2. “Neden önce ABD’de değil?” sorusu olgusal olarak yanlıştır. Colorado (Gill) ve Utah (La Sal) WETA kurulumları zaten eyalet izniyle çalışmaktadır.Amerikada halen 8 eyalet bu tip geliştirmeleri uygulamaktadır. 3. ⁠Türkiye münhasır anlaşması 5 Ağustos 2026’dadır; yani transfer, ABD saha kurulumlarından sonradır. ABD’nin batısında geleneksel yağış artırma zaten 8–9 eyalette onlarca yıldır programdır. WETA, NASDAQ’da işlem gören (RAIN) bir platformun teknoloji transferidir; “Türkiye denek seçildi” değildir. 4. “Bulut çalma” iddiası, Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu’nun kamuoyundaki fizik çizgisiyle çelişir. Kadıoğlu, ülke ölçeğinde yağmur hırsızlığının fiziksel olarak mümkün olmadığını belirtmiştir. WETA’nın etki alanı modelleme ile sınırlıdır; açık atmosferde nem sürekli yenilenir. 1. Eğirdir Gölü’nün Kesin Korunacak Hassas Alan statüsü, içme suyu işlevi ve endemik türler ciddiyeti haizdir. ÇED, bağımsız izleme ve durdurma eşiği talep etmek doğrudur. Ancak üniteler göl aynasına kurulmaz; kimyasal tohum ve uçak yoktur. Asıl “deney tahtası” WETA değil, on yıllardır süren ölçüsüz su çekimi, vahşi sulama ve kayıp-kaçakdır. Talep yönetimi zorunludur; yağış artırma onun yerine geçmez, yok da sayılamaz. Kamuoyunun doğru bilgilenmesi için bu düzeltmenin haberle aynı sayfada, bağlantılı biçimde yayımlanmasını rica ederiz.