PİSİDİA ANTİOKHEİA’NIN SIRLARI ARALANIYOR!

​Isparta’nın Yalvaç ilçesinde bulunan ve Hristiyanlığın ilk vaazının verildiği yer olarak bilinen Pisidia Antiokheia Antik Kenti, hem arkeolojik keşifleri hem de inanç turizmiyle dünyayı kendine çekiyor. Kazı Başkanı Prof. Dr. Mehmet Özhanlı rehberliğinde süren çalışmalarda, antik dönemin "Vatikan’ı" olarak adlandırılan tapınaktan, binlerce yıl öncesine ait "kanser muskasına" kadar çarpıcı detaylar gün yüzüne çıkıyor.

​İlk Vaaz, İlk Misyonerlik: İnancın Merkezi ​M.S. 46 yılında Hz. İsa’nın havarilerinden Barnabas ve Aziz Paulus’un ziyaret ettiği kent, Hristiyanlık tarihi için bir dönüm noktası taşıyor. Aziz Paulus’un bir sinagogda gerçekleştirdiği ve ilk misyonerlik konuşması kabul edilen vaazı, bu kentte yaşandı. Bugün bu sinagogun üzerine inşa edilen ve Anadolu’nun en erken bazilika planlı yapısı olan St. Paul Kilisesi, her yıl 12 Temmuz’da binlerce turistin katılımıyla hac merkezine dönüşüyor. Özellikle Güney Kore ve Latin Amerika’dan gelen yaklaşık 40 bin ziyaretçi, bu topraklarda kadim inancın izlerini sürüyor. ​"Antik Dönemin Vatikanı": Men Tapınağı ​Deniz seviyesinden 1600 metre yükseklikte bulunan Men (Ay) Tapınağı, dünyada eşi benzeri olmayan bir yapı. Prof. Dr. Özhanlı’nın "Antik dönemin Vatikan’ı" olarak tanımladığı bu kutsal alan, Anadolu’da Ay Tanrısı’na adanmış, yeri kesin olarak bilinen tek tapınak. Tapınak çevresinde tespit edilen 750 küçük yapı, antik dönemde buraya gelen hacıların konakladığı ve "çile odalarında" inzivaya çekildiği bir inanç kompleksine işaret ediyor. ​2000 Yıllık Şifa Arayışı: Kanser Muskası ve Kayıp Hastane ​2024 yılı kazılarının en heyecan verici buluntularından biri ise üzerinde yengeç betimlemesi bulunan bir amulet (muska) oldu. Yunanca adı "Karkides" olan yengeç figürünün bugünkü "kanser" hastalığını temsil ettiği düşünülüyor. Bir kız çocuğunun, kanser hastası annesinin iyileşmesi için Tanrı’ya yakarışını simgeleyen bu obje, kentin sağlık tarihindeki önemini de vurguluyor. ​Prof. Dr. Özhanlı, Aziz Paulus’un da bir sağlık sorunu nedeniyle kente geldiğini belirterek şunları söylüyor: ​"Sikkelerden ve yazıtlardan kentte bir Asklepion (sağlık merkezi) olduğunu biliyoruz ancak henüz yerini tespit edemedik. Bu yılki önceliğimiz, antik dünyanın bu hastanesini gün yüzüne çıkarmak." ​Yüzde 10’u Açıldı, Sırları Bitmiyor ​67 hektarlık devasa bir alana yayılan kentin bugüne kadar yalnızca yüzde 10’u kazılabilmiş durumda. Roma İmparatorluğu’nun askeri üssü olan ve ızgara planlı muazzam bir imar yapısına sahip kent; 15 bin kişilik stadyumu, görkemli Augustus Tapınağı ve kanalizasyon sistemiyle Roma mühendisliğinin zirvesini temsil ediyor. ​Hristiyan dünyası için bir hac merkezi, arkeoloji dünyası için ise bir hazine sandığı olan Pisidia Antiokheia, toprağın altındaki diğer %90’lık gizemiyle keşfedilmeyi bekliyor.