Talasemide Erken Tanı ve Düzenli Takibin Önemi Vurgulandı

Yalvaç Devlet Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Esra Yakşı, “8 Mayıs Dünya Talasemi Günü” dolayısıyla yaptığı açıklamada, talasemide erken teşhisin hastalığın kontrol altına alınabilmesi açısından büyük önem taşıdığını belirtti.

Akdeniz anemisi olarak bilinen talaseminin ilk kez 1925 yılında Dr. Cooley ve Dr. Lee tarafından tanımlandığını ifade eden Dr. Yakşı, hastalığın genetik geçişli bir kan hastalığı olduğunu söyledi. Taşıyıcılığın erken dönemde belirlenmesinin önemine dikkat çeken Yakşı, erken tanı, düzenli takip ve uygun tedavi ile hastaların yaşam kalitesinin artırılabileceğini kaydetti. Talasemilerin, hemoglobin proteinini oluşturan alfa ve beta zincirlerinden birinin ya da birkaçının eksik veya hatalı sentezlenmesi sonucu geliştiğini belirten Yakşı, alfa zincirindeki yetersizliğin alfa talasemiye, beta zincirindeki bozukluğun ise beta talasemiye neden olduğunu ifade etti. Sessiz taşıyıcılarda hematolojik bulguların normal seyrettiğini aktaran Yakşı, talasemi minör olarak tanımlanan taşıyıcılık durumunda ise hafif derecede kansızlık görüldüğünü söyledi. Taşıyıcı bireylerde çoğunlukla belirgin bir şikâyet oluşmadığını belirten Yakşı, genetik danışmanlık verilmesi ve aile bireylerinin taranmasının önerildiğini kaydetti. Talasemi intermedia hastalarında ise orta derecede kansızlık görüldüğünü ifade eden Yakşı, halsizlik, çabuk yorulma, çarpıntı ve egzersiz kapasitesinde azalma gibi belirtilerin ortaya çıkabileceğini belirtti. Ayrıca sarılık, dalak büyümesi, koyu renkli idrar, kemik deformasyonları ve demir birikimine bağlı organ hasarlarının gelişebileceğini söyledi. Tanı sürecinde tam kan sayımı, periferik yayma ve demir parametrelerinin yol gösterici olduğunu dile getiren Yakşı, kesin değerlendirmenin hemoglobin elektroforezi ile yapıldığını, gerekli durumlarda ise genetik incelemelerle mutasyon analizlerinin uygulanabildiğini ifade etti. Tedavide temel amacın dokuların yeterli oksijenlenmesini sağlamak ve kemik iliğinde etkisiz kan yapımını baskılamak olduğunu belirten Yakşı, düzenli kan transfüzyonlarına bağlı gelişen demir birikiminin kalp, karaciğer ve endokrin organlarda ciddi komplikasyonlara yol açabileceğini kaydetti. Bu nedenle demir şelasyon tedavisinin uygulandığını ifade eden Yakşı, ağızdan kullanılan deferasiroks ve deferipron gibi ilaçların yaygın olarak tercih edildiğini söyledi. Koruyucu sağlık hizmetlerinin önemine de değinen Yakşı, toplumun bilinçlendirilmesi, evlilik öncesi tarama programlarının yaygınlaştırılması ve riskli çiftlere genetik danışmanlık verilmesinin hastalığın önlenmesinde etkili yöntemler arasında yer aldığını belirtti. Dr. Yakşı, “8 Mayıs Dünya Talasemi Günü yalnızca bir farkındalık günü değil; aynı zamanda erken tanının, koruyucu sağlık hizmetlerinin ve dayanışmanın önemini hatırlatan anlamlı bir gündür” ifadelerini kullandı.