ISPARTA'NIN EN BÜYÜK KONAĞI YOK OLUYOR: "TARİHİMİZ ÇÜRÜMEYE TERK EDİLDİ"

Mimarlar Odası Isparta Şubesi Başkanı Caner Ataseven, kent tarihinin en önemli simgelerinden biri olan ve kaderine terk edilen dev konak için acil çağrıda bulundu. Rum asıllı ünlü Payanot Usta’nın eseri olan tarihi yapının her yıl biraz daha çöktüğünü belirten Ataseven, "Elimizde geçmişimizi anlatan çok az sayıda dönem mimarisi kaldı, bu konağı kurtarmalıyız" dedi.

​ ​Salonu Günümüz Dairelerinden Bile Büyük: 700 Metrekarelik Bir Dev ​Isparta’nın ayakta kalan en büyük tescilli konaklarından biri olan yapının mimari ihtişamına dikkat çeken Caner Ataseven, binanın boyutlarını ve işçiliğini şu sözlerle aktardı: ​"Bodrum katı saymazsak 2 kat toplam 700 metrekarelik dev bir konaktan bahsediyoruz. Sadece sofası bile 60 metrekarenin üzerinde. Geleneksel Türk mimarisinde odaları bağlayan bu ortak alanın bugünkü karşılığı salondur ve günümüzde yapılan dairelerin hiçbirinde bu büyüklükte bir salon yoktur. Tavan işçiliği ve duvar bezemeleri ise tamamen eşsiz." ​Yapının zemin katının geçmişte hayvan barınağı ve tahıl ambarı olarak kullanıldığını belirten Ataseven, odaların açıldığı avlu kültürüne değinerek, "Zemin kattaki odalar bir 'hayata' açılır. Hayat, Türk evinin iklimle kurduğu mimari cevaptır" ifadelerini kullandı. ​"Isparta'nın Mimarı: Payanot Usta" ​Konağın tarihi geçmişine ve mimarına dair önemli bilgiler paylaşan Ataseven, Isparta'nın yerel tarihçileri ve yaşlı ustaları arasında sıkça anılan bir isme dikkat çekti: ​"Isparta’da eski konaklar anlatılırken hep 'Bunu Payanot Usta yapmış' denir. Bugün birçok yapının projesini çizen bilinmez ama usta geleneğinde onun adı bir mimar gibi anılır. Bu büyük konak da Rum asıllı ünlü Ispartalı Payanot Usta'nın eseridir." ​Konağın zamanında üst düzey idari mülki amirler için yapıldığını belirten Ataseven, dev yapının kronolojik olarak önce ev, ardından nikah dairesi ve en son karakol olarak hizmet verdiğini ifade etti. ​Önce Tinerciler, Şimdi Defineciler: Konak Tehdit Altında ​Bir dönem cıvıl cıvıl olan, içinde onlarca insanın yaşadığı konağın şimdilerde insan bencililiğine ve doğaya karşı yapayalnız kaldığını vurgulayan Ataseven, yapının maruz kaldığı tahribatı şu sözlerle özetledi: ​Sürekli Çöküyor: Konağın bir kısmı çökmüş durumda ve son 4 yıldır bu çökme yavaş yavaş devam ediyor. ​Defineci Talanı: Tinercilere karşı kapı ve pencereleri sıkıca kilitlenmiş olsa da yakın zamanda içeri sızan defineciler tarihi yapının içinde çukurlar kazarak büyük zarar verdi. ​"Isparta Tarihi Yapı Anlamında Fakir Bir Kent" ​Isparta'nın elindeki tarihi değerleri kaybetme lüksünün olmadığını hatırlatan Mimarlar Odası Başkanı, yetkililere ve kamuoyuna seslenerek açıklamasını Barış Manço'nun buruk bir şiiriyle noktaladı: ​"Esasında Isparta tarihi yapı anlamında fakir bir kent. Tarihimizi, geçmişimizi anlatan elimizde çok az sayıda dönem mimarisi kaldı. Isparta'nın bu en büyük konağını bir şekilde korumalıyız. Bu eski konakları görünce aklıma Barış Manço'nun şu anlamlı parçası geliyor: ​'İki yıl kadar oluyor / Önce kanun sustu o eski evde / Birkaç ay sonra da kemençe / Ve aşı boyalı ahşap evin perdeleri bir daha açılmamak üzere kapandı...' ​Bu perdelerin tamamen kapanmaması için tarihi konağa acilen sahip çıkılmalıdır."